Fasolka po bretońsku to gęsta, pomidorowa potrawa z białej fasoli, kiełbasy i wędzonego boczku, idealna na sycący obiad dla całej rodziny lub do odgrzewania przez kilka dni. Ten przepis robię od lat z suchej fasoli i zawsze wychodzi: fasola jest miękka, ale cała, sos ma głęboki smak wędzonki i majeranku, a nic nie jest rozgotowane na papkę. Podaję też wersję z fasoli z puszki, gdy obiad musi być gotowy w pół godziny.
Składniki
- Fasola:
- 500 g suchej białej fasoli (Piękny Jaś lub drobna biała)
- 2 l zimnej wody do moczenia
- 2 szt. liści laurowych
- 4 szt. ziaren ziela angielskiego
- Mięso i warzywa:
- 400 g kiełbasy (śląska, wiejska lub podwawelska)
- 200 g wędzonego boczku surowego
- 2 szt. cebuli (ok. 250 g)
- 3 szt. ząbków czosnku
- 1 łyżka (15 ml) oleju rzepakowego
- Sos pomidorowy i przyprawy:
- 400 g krojonych pomidorów z puszki (lub 400 ml passaty)
- 3 łyżki (60 g) koncentratu pomidorowego
- 2 łyżeczki (3 g) suszonego majeranku
- 1 łyżeczka (3 g) słodkiej papryki
- 1/2 łyżeczki (1,5 g) wędzonej papryki
- 1 łyżeczka (4 g) cukru
- 1 łyżeczka (6 g) soli
- 1/2 łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
- 250 ml wody z gotowania fasoli
Przygotowanie krok po kroku
- Przebierz fasolę, zalej 2 litrami zimnej wody i mocz 8-12 godzin, najlepiej przez noc.
- Odlej wodę z moczenia, zalej fasolę świeżą wodą 3 cm ponad jej poziom, dodaj liść laurowy i ziele angielskie.
- Gotuj na małym ogniu bez soli 60-90 minut, aż fasola będzie miękka w środku, ale cała; zbieraj pianę.
- Pokrój boczek w kostkę 1 cm i wytop go na suchej patelni przez 5-6 minut, aż będzie złoty.
- Dodaj pokrojoną w półplasterki kiełbasę i smaż kolejne 5 minut, przełóż mięso do dużego garnka.
- Na tym samym tłuszczu zeszklij pokrojoną w kostkę cebulę 6-7 minut, na koniec dodaj czosnek i obie papryki na 30 sekund.
- Dodaj koncentrat, smaż go minutę, wlej pomidory z puszki i 250 ml wody z fasoli, wymieszaj.
- Do garnka z mięsem przełóż odcedzoną fasolę i sos, dodaj majeranek, cukier, sól i pieprz.
- Duś pod uchyloną pokrywką 25-30 minut na małym ogniu, mieszając co kilka minut od dna.
- Spróbuj, dopraw solą i pieprzem, odstaw na 10 minut przed podaniem, żeby sos zgęstniał.

Jak zrobić fasolkę po bretońsku krok po kroku

Moja babcia robiła to danie w jednym wielkim garnku i nigdy nie mierzyła przypraw. Ja przez lata ustaliłam proporcje, przy których smak jest powtarzalny. Poniżej opisuję, na co zwracać uwagę na każdym etapie.
Moczenie i gotowanie fasoli
Suchej fasoli nie da się pominąć w tradycyjnej wersji. Moczona przez noc gotuje się krócej, a skórka nie pęka tak łatwo. Na 500 g fasoli daję 2 litry zimnej wody i zostawiam ją na blacie na 8-12 godzin.
Wodę z moczenia zawsze wylewam. Zawiera część cukrów, które odpowiadają za wzdęcia, a do smaku nic nie wnosi. Fasolę płuczę i zalewam świeżą wodą, tak żeby sięgała 3 cm ponad ziarna.
Gotuję na małym ogniu, bez soli, z liściem laurowym i zielem angielskim. Pianę z początku gotowania zbieram łyżką. Piękny Jaś potrzebuje zwykle 75-90 minut, drobna biała fasola 50-60 minut. Sprawdzam, zgniatając ziarno między palcami: ma się rozpaść bez oporu, ale skórka ma trzymać.
Moja wskazówka
Soli i pomidorów nie dodaję do fasoli, zanim nie zmięknie. Kwas z pomidorów utwardza skórkę i fasola potrafi zostać twarda nawet po dwóch godzinach gotowania. Najpierw miękka fasola, potem sos pomidorowy.
Boczek, kiełbasa i cebula
Boczek kroję w kostkę około 1 cm i wrzucam na zimną, suchą patelnię. Powoli wytapia się z niego tłuszcz, a kostki robią się złote i chrupiące po 5-6 minutach. Na tym tłuszczu podsmażam kiełbasę pokrojoną w półplasterki grubości 1 cm. Kiełbasa ma dostać rumiane brzegi, bo właśnie to przypieczenie daje sosowi wędzony, głęboki smak.
Mięso przekładam do garnka, a na patelni zostawiam tłuszcz. Jeśli jest go mniej niż łyżka, dolewam łyżkę oleju. Cebulę kroję w drobną kostkę i zeszklę ją powoli, 6-7 minut, aż zmięknie i zacznie się lekko rumienić. Czosnek dodaję na sam koniec razem z papryką słodką i wędzoną. Papryka pali się błyskawicznie, więc 30 sekund mieszania w zupełności wystarczy.
Jaka kiełbasa jest najlepsza? Najlepiej sprawdza mi się śląska albo zwykła wiejska, wędzona, o wyraźnym smaku. Podwawelska też jest dobra. Unikam kiełbasy parzonej w cienkiej osłonce, bo po duszeniu robi się gumowata i mdła.
Sos pomidorowy i duszenie
Koncentrat pomidorowy smażę na patelni przez minutę razem z cebulą. Ten jeden krok zmienia smak sosu: koncentrat traci surowy, metaliczny posmak i robi się słodszy. Potem wlewam pomidory z puszki i 250 ml wody z gotowania fasoli. Ta woda jest lekko skrobiowa, więc naturalnie zagęszcza sos.
Wszystkie składniki łączę w jednym dużym garnku: fasolę, mięso, sos, majeranek, cukier, sól i pieprz. Majeranek rozcieram w dłoniach, zanim go dodam, bo wtedy oddaje więcej aromatu. Duszę pod uchyloną pokrywką przez 25-30 minut na najmniejszym ogniu. Co kilka minut mieszam od dna, bo fasola i koncentrat lubią przywierać.
Jak poznać, że fasolka jest gotowa
Gotowa fasolka po bretońsku ma sos gęsty jak rzadki gulasz, który oblepia fasolę, a nie spływa z niej jak zupa. Kiełbasa jest miękka, boczek prawie rozpuszcza się w sosie. Tłuszcz z mięsa tworzy na wierzchu delikatne, czerwonawe oczka. Jeśli sos jest zbyt rzadki, zdejmuję pokrywkę i gotuję 10 minut dłużej. Jeśli zbyt gęsty, dolewam odrobinę wody z fasoli.
Po zdjęciu z ognia zostawiam garnek na 10 minut. Sos jeszcze gęstnieje, a smaki się łączą. Następnego dnia fasolka smakuje wyraźnie lepiej, więc często gotuję ją z jednodniowym wyprzedzeniem.
Uwaga
Fasola musi być ugotowana do pełnej miękkości. Surowe i niedogotowane ziarna zawierają lektyny, które powodują silne dolegliwości żołądkowe. Nie skracaj gotowania i nie próbuj twardej fasoli. Wodę z moczenia zawsze wylej.
Fasolka po bretońsku z puszki w 30 minut
Fasolka po bretońsku z puszki to mój ratunek, gdy nie zdążyłam namoczyć fasoli. Wychodzi dobrze, choć sos jest trochę mniej gęsty, bo brakuje skrobiowej wody z gotowania. Na te same proporcje mięsa i sosu biorę 3 puszki białej fasoli po 400 g (po odsączeniu około 720 g).
Fasolę z puszki odcedzam i dokładnie płuczę na sicie pod bieżącą wodą. Zalewa z puszki ma słodkawy, metaliczny posmak i zepsułaby sos. Boczek, kiełbasę i cebulę przygotowuję dokładnie tak jak w wersji podstawowej, czyli około 15 minut na patelni. Zamiast wody z fasoli dolewam 150 ml zwykłej wody lub bulionu.
Fasolę z puszki dodaję dopiero na ostatnie 10-12 minut duszenia. Jest już miękka i przy dłuższym gotowaniu rozpada się na papkę. Mieszam delikatnie, drewnianą łyżką od dna, żeby nie pokruszyć ziaren. Całość zajmuje mi około 30 minut od otwarcia puszki do podania.
Najczęstsze błędy
| Błąd | Dlaczego tak się dzieje | Jak naprawić |
|---|---|---|
| Fasola twarda mimo długiego gotowania | Dodano sól lub pomidory, zanim zmiękła, albo fasola jest stara (ponad rok w szafce) | Gotuj fasolę osobno bez soli; jeśli nie mięknie po 2 godzinach, dolej 1/4 łyżeczki sody oczyszczonej na litr wody |
| Fasola rozpada się na papkę | Zbyt długie duszenie w sosie lub mieszanie z dużą siłą | Sprawdzaj fasolę co 10 minut pod koniec gotowania; w sosie duś najwyżej 30 minut; mieszaj delikatnie |
| Sos wodnisty jak zupa | Za dużo płynu, duszenie pod szczelną pokrywką | Gotuj bez pokrywki 10-15 minut; dodaj łyżkę koncentratu; odstaw na 10 minut przed podaniem |
| Sos kwaśny i ostry | Surowy koncentrat, kwaśne pomidory, brak cukru | Podsmaż koncentrat minutę na tłuszczu; dodaj łyżeczkę cukru lub pół łyżeczki więcej |
| Mdły, płaski smak | Kiełbasa nie została podsmażona, za mało majeranku i wędzonki | Rumień kiełbasę i boczek do złotego koloru; dodaj wędzoną paprykę i więcej majeranku na koniec |
| Fasolka przypalona na dnie | Zbyt duży ogień, rzadkie mieszanie | Użyj garnka z grubym dnem; duś na najmniejszym palniku i mieszaj co 3-4 minuty |
| Kiełbasa gumowata | Kiełbasa parzona, cienka, o dużej zawartości wody | Wybierz wędzoną kiełbasę śląską lub wiejską i podsmaż ją przed duszeniem |
Warianty i zamienniki
Warianty i zamienniki
- Wersja wegetariańska: pomiń kiełbasę i boczek, podsmaż 300 g pieczarek lub 200 g wędzonego tofu w kostce, dodaj dodatkową łyżeczkę wędzonej papryki i 1 łyżkę sosu sojowego dla głębi smaku.
- Z mięsem mielonym: zamiast boczku podsmaż 300 g mielonej wieprzowiny, rozdrabniając ją łyżką; kiełbasę zostaw, bo to ona daje charakterystyczny smak.
- Z fasolą czerwoną: zamień białą fasolę na czerwoną w tych samych ilościach; czerwona wymaga pełnych 10 minut intensywnego wrzenia na początku gotowania.
- Z puszki na szybko: 3 puszki białej fasoli po 400 g, dodane na ostatnie 10-12 minut duszenia; całość gotowa w 30 minut.
- Thermomix: cebulę siekaj 5 s/obroty 5, podsmażaj z boczkiem i kiełbasą 8 min/120°C/obroty wsteczne/łyżka, dodaj resztę składników i duś 25 min/100°C/obroty wsteczne/łyżka; ugotowaną fasolę dodaj na ostatnie 10 minut.
- Air fryer / piekarnik: boczek i kiełbasę możesz podpiec 8 minut w air fryer w 200°C zamiast smażyć na patelni; wytopiony tłuszcz przelej na patelnię do cebuli.
- Wolnowar: wszystkie składniki z namoczoną, ale surową fasolą i 600 ml wody, 8 godzin na niskiej mocy; pomidory i koncentrat dodaj dopiero na ostatnią godzinę.
Jak przechowywać i odgrzewać
Ostudzoną fasolkę przekładam do szczelnego pojemnika i trzymam w lodówce do 4 dni. Przez pierwsze dwa dni smak tylko zyskuje. Garnka nie zostawiam na kuchence na noc, zwłaszcza latem, bo fasola z mięsem psuje się szybko w temperaturze pokojowej.
Odgrzewam w garnku na małym ogniu z dodatkiem 2-3 łyżek wody, mieszając od dna. Trwa to 8-10 minut. W mikrofalówce wystarczą 3-4 minuty na pełnej mocy z przerwą na wymieszanie w połowie czasu. Sos po lodówce jest bardzo gęsty, więc woda przy odgrzewaniu przywraca mu właściwą konsystencję.
Fasolka świetnie znosi mrożenie. Dzielę ją na porcje po 300-350 g w pojemnikach lub woreczkach strunowych i mrożę do 3 miesięcy. Rozmrażam przez noc w lodówce i odgrzewam jak wyżej. Fasola po rozmrożeniu bywa odrobinę bardziej miękka, ale smak zostaje bez zmian.
Z czym podawać
Najczęściej podaję fasolkę po bretońsku ze świeżym chlebem na zakwasie lub chrupiącą bułką. Chleb zbiera sos z talerza i w zasadzie nic więcej nie jest potrzebne. Na bardziej obfity obiad daję do niej ziemniaki z koperkiem albo pieczywo czosnkowe.
Dobrze pasuje też ogórek kiszony lub prosta surówka z kapusty kiszonej. Kwaśny, chrupiący dodatek przełamuje tłusty, słodkawy sos. Na wierzch sypię świeżą natkę pietruszki, czasem odrobinę majeranku. Fasolka to danie na chłodne dni, na jesienne i zimowe wieczory, na rodzinne obiady w niedzielę i na obiad do pracy w pojemniku.
FAQ
Jaka fasola jest najlepsza na fasolkę po bretońsku?
Najlepiej sprawdza się duża biała fasola Piękny Jaś, bo ma kremowy środek i mocną skórkę, która nie pęka podczas duszenia. Drobna biała fasola też jest dobra i gotuje się o 20-30 minut krócej. Unikam fasoli, która leży w szafce ponad rok, bo taka często nie mięknie, nawet po dwóch godzinach gotowania.
Czy trzeba moczyć fasolę przed gotowaniem?
Tak, jeśli chcesz, żeby ugotowała się równomiernie w 60-90 minut. Bez moczenia Piękny Jaś potrzebuje nawet 2,5-3 godzin i częściej pęka. Gdy zapomnę namoczyć, zalewam fasolę wrzątkiem, gotuję 2 minuty, odstawiam na godzinę pod przykryciem i dopiero wtedy gotuję normalnie.
Dlaczego fasola nie chce zmięknąć?
Najczęściej dlatego, że do wody za wcześnie trafiła sól albo pomidory. Kwas i sól utwardzają skórkę. Drugi powód to stara fasola lub bardzo twarda woda. Jeśli po 2 godzinach gotowania ziarna dalej są twarde, dodaj 1/4 łyżeczki sody oczyszczonej na litr wody i gotuj dalej.
Jak zrobić fasolkę po bretońsku z puszki?
Odcedź i wypłucz 3 puszki białej fasoli po 400 g. Podsmaż boczek, kiełbasę i cebulę, zrób sos pomidorowy z koncentratem i pomidorami, dolej 150 ml wody. Fasolę dodaj na ostatnie 10-12 minut duszenia, żeby się nie rozpadła. Całość zajmuje około 30 minut.
Ile kalorii ma fasolka po bretońsku?
Porcja według tego przepisu, czyli około 300 g z kiełbasą i boczkiem, ma około 505 kcal. Najwięcej dają kiełbasa i boczek. Wersja bez boczku ma około 400 kcal na porcję, a wersja wegetariańska z pieczarkami około 280 kcal.
Czy fasolkę po bretońsku można zrobić dzień wcześniej?
Tak i wręcz polecam. Po nocy w lodówce fasola przesiąka sosem, a majeranek i wędzonka smakują wyraźniej. Przed podaniem odgrzej ją na małym ogniu z 2-3 łyżkami wody i mieszaj od dna, żeby nie przywarła.
Czy można mrozić fasolkę po bretońsku?
Można, do 3 miesięcy. Dziel ją na porcje, mroź po całkowitym ostudzeniu i rozmrażaj w lodówce przez noc. Fasola po rozmrożeniu jest odrobinę bardziej miękka, ale smak sosu, kiełbasy i boczku nie zmienia się.
O tym artykule
- Fakty sprawdzone przed publikacją.
- Opublikowano
