Ciasto marchewkowe to wilgotny, korzenny placek na oleju, który piekę od lat na urodziny, Dzień Ojca i zwykłe niedziele. Ten przepis działa, bo opiera się na wadze, a nie na szklankach, a krem z serka i masła trzyma kształt nawet w ciepłej kuchni. Potrzebujesz jednej miski, tarki i tortownicy 24 cm.
Składniki
- Ciasto:
- 300 g marchewki (ok. 4 średnie, waga po obraniu)
- 250 g mąki pszennej typ 450
- 3 szt. jajek (rozmiar L, w temperaturze pokojowej)
- 180 g cukru
- 180 ml oleju rzepakowego
- 1,5 łyżeczki proszku do pieczenia
- 1 łyżeczka sody oczyszczonej
- 2 łyżeczki cynamonu
- 0,5 łyżeczki mielonej gałki muszkatołowej
- 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
- 1 szczypta soli
- 80 g orzechów włoskich
- Krem:
- 250 g serka śmietankowego (typu Philadelphia, prosto z lodówki)
- 100 g masła (miękkiego, 82% tłuszczu)
- 100 g cukru pudru
- 1 łyżeczka soku z cytryny
- Dekoracja:
- 30 g orzechów włoskich
Przygotowanie krok po kroku
- Nagrzej piekarnik do 175°C (góra-dół) i wyłóż dno tortownicy 24 cm papierem do pieczenia, boki posmaruj olejem.
- Obierz marchewkę i zetrzyj na tarce o drobnych oczkach, orzechy grubo posiekaj.
- Przesiej mąkę z proszkiem do pieczenia, sodą, cynamonem, gałką i solą.
- Ubij jajka z cukrem mikserem przez 4 minuty, aż masa będzie jasna i gęsta, potem wlewaj olej cienkim strumieniem, cały czas miksując.
- Dodaj suche składniki i wymieszaj łyżką tylko do połączenia, na końcu wmieszaj marchewkę, orzechy i wanilię.
- Przełóż ciasto do formy, wyrównaj i piecz 45-50 minut, aż patyczek wyjdzie suchy, a wierzch będzie ciemnozłoty.
- Studź 15 minut w formie, potem wyjmij i ostudź całkowicie na kratce (minimum 1 godzina).
- Ubij masło z cukrem pudrem na jasną, puszystą masę (ok. 3 minuty), dodaj zimny serek i sok z cytryny, miksuj tylko 30 sekund.
- Rozsmaruj krem na zimnym cieście, posyp orzechami i schłodź 30 minut przed krojeniem.
Jak zrobić ciasto marchewkowe krok po kroku
Poniżej opisuję każdy etap tak, jak robię to u siebie w kuchni. Zwracam uwagę na momenty, w których najłatwiej coś popsuć.
Marchewka: tarka ma znaczenie
Ścieram marchewkę na drobnych oczkach, tych samych, na których trze się ziemniaki na placki. Drobne wiórki rozpuszczają się w cieście podczas pieczenia i oddają wilgoć równomiernie. Grube paski zostają twarde i wyglądają jak nitki w gotowym cieście.
Ważę marchewkę po obraniu. 300 g to zwykle 4 średnie sztuki, ale rozrzut bywa duży. Nie wyciskam soku i nie odsączam. Ta wilgoć jest potrzebna, bo w cieście nie ma mleka ani jogurtu.
Młoda, cienka marchewka z pęczka ma więcej wody niż jesienna z piwnicy. Jeśli używasz tej młodej, dosyp 1 łyżkę (10 g) mąki więcej.
Mąka i przyprawy
Używam mąki tortowej typ 450, bo daje najdelikatniejszy miękisz. Typ 550 też zadziała, ciasto będzie minimalnie bardziej zwarte. Mąk wyższych typów, czyli bułkowej 650 i chlebowej 750 i wyżej, nie polecam, placek wychodzi gumowaty.
Przesiewam mąkę razem z proszkiem do pieczenia, sodą i przyprawami. Dzięki temu soda nie zostaje w jednej grudce i nie robi gorzkich, brązowych plam. Używam zarówno proszku, jak i sody, bo soda reaguje z kwasem z marchewki i daje ładny, ciemnozłoty kolor, a proszek odpowiada za wyrośnięcie.
Cynamonu daję 2 pełne łyżeczki. To nie jest ciasto, w którym przyprawa ma być tłem. Gałka muszkatołowa jest opcjonalna, ale ja bez niej nie piekę, bo pogłębia korzenny smak bez dominowania.
Jajka, cukier i olej
Jajka wyjmuję z lodówki godzinę wcześniej. Zimne jajka ubijają się słabiej i gorzej łączą z olejem. Ubijam je z cukrem na najwyższych obrotach przez pełne 4 minuty. Masa ma być jasnokremowa, gęsta, a po uniesieniu końcówek miksera ma spływać wstążką.
Olej wlewam cienkim strumieniem, nie przestając miksować. Chodzi o to, żeby powstała emulsja, taka jak przy majonezie. Jeśli wlejesz olej na raz, masa może się rozwarstwić i ciasto będzie tłuste na dole.
Używam oleju rzepakowego, bo jest neutralny w smaku. Słonecznikowy też się nadaje. Olej kokosowy i masło odpadają, bo po schłodzeniu twardnieją i ciasto robi się suche.
Moja wskazówka
Zważ olej zamiast go odmierzać miarką. 180 ml oleju to około 165 g. Miarka z resztką oleju na ściankach zawsze oszukuje o kilka mililitrów, a tutaj proporcje tłuszczu do mąki naprawdę decydują o wilgotności.
Łączenie i mieszanie
Suche składniki wsypuję do masy jajecznej w dwóch partiach i mieszam łyżką albo szpatułką. Mikser odkładam. Mieszam tylko do momentu, gdy znikają smugi mąki, nie dłużej. Każdy dodatkowy obrót rozwija gluten, a to daje twarde, zbite ciasto.
Na samym końcu dorzucam marchewkę, orzechy i wanilię. Mieszam od dołu do góry, pięć, może sześć ruchów. Ciasto będzie gęste, ale lejące, podobne do gęstego ciasta na babkę.
Pieczenie i sprawdzanie
Piekę w 175°C z grzaniem góra-dół, na środkowej półce. W termoobiegu daję 160°C, bo wierzch zbyt szybko brązowieje, zanim środek się upiecze.
Czas: 45-50 minut dla tortownicy 24 cm. Po 40 minutach zaglądam. Gotowe ciasto ma ciemnozłoty, lekko popękany wierzch, odstaje od brzegów formy i sprężynuje po naciśnięciu palcem. Patyczek wbity w sam środek wychodzi suchy albo z kilkoma wilgotnymi okruchami. Jeśli jest na nim mokre ciasto, dopiekam kolejne 5 minut.
Gdy wierzch brązowieje za szybko, a środek jest surowy, przykrywam formę luźno folią aluminiową i piekę dalej.
Krem z serka: dlaczego nie spływa
Wiele osób boi się kremu z serka, bo „zawsze im się rozpuszcza”. Winowajca jest jeden: ciepły serek. Ja robię tak. Masło ma być miękkie, w temperaturze pokojowej, ale serek prosto z lodówki. Najpierw ubijam masło z cukrem pudrem przez 3 minuty na jasną, puszystą masę. Potem dodaję zimny serek i miksuję najwyżej 30 sekund, tylko do połączenia.
Długie miksowanie serka śmietankowego rozbija jego strukturę i krem rzednie, czasem już bezpowrotnie. Jeśli mimo wszystko wyszedł luźny, wstawiam go na 20 minut do lodówki i mieszam ponownie łyżką. Zwykle wraca do formy.
Sok z cytryny dodaję dla kontrastu. Krem jest wtedy lekko kwaskowy i równoważy słodycz ciasta.
Składanie
Ciasto smaruję tylko wtedy, gdy jest całkowicie zimne. Letni placek roztopi krem w kilka minut. Nakładam krem łyżką na środek i rozprowadzam szpatułką do brzegów, zostawiając nierówną, falistą powierzchnię. Posypuję posiekanymi orzechami i wstawiam do lodówki na pół godziny. Po schłodzeniu kroi się czysto, bez ciągnięcia kremu za nożem.
Skąd się wzięło ciasto marchewkowe
Marchewka trafiła do słodkich wypieków, zanim cukier stał się tani. W średniowiecznej Europie słodkie puddingi z marchwi były sposobem na deser bez kosztownego cukru trzcinowego. W Wielkiej Brytanii ciasto marchewkowe wróciło do łask w czasie drugiej wojny światowej, gdy cukier był reglamentowany, a marchew dostępna i naturalnie słodka.
Wersję z kremem z serka śmietankowego, którą dziś znamy, spopularyzowały Stany Zjednoczone w latach 60. i 70. XX wieku. Do Polski dotarła znacznie później i przyjęła się na dobre w ostatnich dwóch dekadach, razem z modą na amerykańskie wypieki. Dziś to jeden z najczęściej wyszukiwanych przepisów na ciasto w kraju.
Klasyczne ciasto marchewkowe a wersje znane z telewizji
Czytelnicy często pytają mnie o ciasto marchewkowe Ewy Wachowicz albo o wersje z programów kulinarnych. Wszystkie dobre przepisy na klasyczne ciasto marchewkowe opierają się na tej samej zasadzie: olej zamiast masła, drobno starta marchewka, cynamon, orzechy i spulchniacz. Różnice dotyczą proporcji cukru, obecności ananasa lub rodzynek i rodzaju kremu.
Mój przepis trzyma się klasyki bez dodatków owocowych. Dzięki temu ciasto jest przewidywalne: za każdym razem wychodzi tak samo wilgotne, bo nie zależy od soczystości ananasa z puszki ani od tego, czy rodzynki wciągną wilgoć. Jeśli chcesz ciasto marchewkowe, które zawsze wychodzi, zacznij od wersji bazowej, a dodatki wprowadzaj dopiero wtedy, gdy znasz swój piekarnik.
Na Dzień Ojca piekę je w wersji z podwójną porcją orzechów i bez dekoracji, bo tata woli „coś konkretnego” niż lukrowane marchewki z marcepanu. Dla dzieci robię wersję w foremkach na muffiny (opisuję ją niżej).
Najczęstsze błędy
| Błąd | Dlaczego tak się dzieje | Jak naprawić |
|---|---|---|
| Ciasto zbite i gumowate | Za długie mieszanie po dodaniu mąki, rozwinął się gluten | Mieszaj szpatułką tylko do zniknięcia mąki, odłóż mikser |
| Mokry, zakalcowaty spód | Olej dodany na raz, masa się rozwarstwiła; albo zbyt grubo starta marchewka | Wlewaj olej cienkim strumieniem podczas miksowania, trzyj marchew drobno |
| Zapadnięty środek | Za wcześnie otwarty piekarnik lub ciasto niedopieczone | Nie otwieraj drzwiczek przez pierwsze 35 minut, sprawdzaj patyczkiem w samym środku |
| Suche ciasto | Przepieczone, zbyt dużo mąki (sypana szklanką zamiast ważona), olej zamieniony na masło | Waż mąkę, pilnuj czasu, wyjmij ciasto, gdy patyczek ma wilgotne okruchy |
| Brązowe plamy i gorzki posmak | Soda nieprzesiana, została w grudkach | Przesiej sodę razem z mąką |
| Krem rzadki, spływa z ciasta | Ciepły serek, zbyt długie miksowanie, ciasto nie było zimne | Serek prosto z lodówki, miksuj 30 sekund, ciasto studź minimum godzinę |
| Wierzch spalony, środek surowy | Za wysoka temperatura lub za wysoka półka | 175°C, środkowa półka, w razie potrzeby przykryj folią po 30 minutach |
| Orzechy opadły na dno | Za dużo orzechów lub za rzadkie ciasto | Trzymaj się 80 g, obtocz orzechy w łyżce mąki przed dodaniem |
Warianty i zamienniki
- Z mascarpone: zamień 250 g serka śmietankowego na 250 g mascarpone, ubij 1 minutę z 80 g cukru pudru i 100 ml śmietanki 36%. Krem jest słodszy i bardziej delikatny.
- Z ananasem: dodaj 100 g dobrze odsączonego ananasa z puszki, pokrojonego drobno, i zmniejsz marchewkę do 250 g. Ciasto jest bardziej soczyste, piecz 5 minut dłużej.
- Z rodzynkami: 60 g rodzynek namocz 15 minut w ciepłej wodzie, odsącz i obtocz w mące. Dodaj razem z orzechami.
- Bez orzechów (alergia): pomiń orzechy i dodaj 40 g płatków owsianych dla tekstury albo nic, ciasto nadal się uda.
- Bez glutenu: użyj 250 g gotowej mieszanki bezglutenowej do ciast (z gumą ksantanową). Ciasto będzie nieco bardziej kruche, ale wilgotne.
- Muffiny: ta sama masa daje 16 muffinów. Piecz w 180°C przez 22-25 minut. Krem nakładaj łyżką albo z rękawa.
- Blaszka 20×30 cm: piecz 35-40 minut, ciasto wyjdzie niższe, łatwiej je przekroić i przełożyć kremem.
- Tort dwuwarstwowy: podwój składniki, piecz w dwóch tortownicach 20 cm po 40-45 minut, przełóż i obłóż podwójną porcją kremu.
- Thermomix: starta marchewka 5 s / obr. 5. Jajka z cukrem 4 min / obr. 4 z motylkiem, olej wlewaj przez otwór w pokrywie przy obr. 3. Mąkę wmieszaj 15 s / obr. 3 / lewe obroty, marchew i orzechy ręcznie łopatką.
- Air fryer: forma 18 cm, połowa porcji ciasta, 160°C przez 35-40 minut. Sprawdź patyczkiem, bo modele mocno się różnią.
Uwaga
Ciasto zawiera orzechy włoskie, jajka, pszenicę i mleko (serek, masło). Przy gościach z alergiami zapytaj wcześniej, bo orzechy można pominąć bez szkody dla przepisu.
Jak przechowywać i odgrzewać
Ciasto marchewkowe z kremem trzymam w lodówce, przykryte pokrywką lub w pojemniku, do 4 dni. Drugiego dnia jest lepsze niż pierwszego, bo marchewka oddaje wilgoć, a przyprawy się przegryzają. Z lodówki wyjmuję je 20 minut przed podaniem, żeby krem zmiękł, a ciasto odzyskało aromat.
Placek bez kremu wytrzyma 2 dni w temperaturze pokojowej, szczelnie owinięty, albo 5 dni w lodówce. Nie odgrzewam go, bo ciepło zniszczyłoby krem, a samo ciasto nie potrzebuje podgrzewania.
Mrożenie działa bardzo dobrze. Zimny placek bez kremu kroję na porcje, owijam każdą folią spożywczą i wkładam do woreczka. W zamrażalniku leży do 3 miesięcy. Rozmrażam na blacie 2 godziny albo w lodówce przez noc, dopiero potem smaruję świeżym kremem. Gotowego kremu z serka nie mrożę, bo po rozmrożeniu robi się wodnisty.
Jeśli krem zrobiony dzień wcześniej stwardniał w lodówce, wyjmuję go na 15 minut i mieszam łyżką. Wraca do konsystencji do smarowania.
Z czym podawać
Ciasto marchewkowe najlepiej smakuje z czymś gorzkim lub kwaśnym, co przełamuje słodycz kremu.
- Kawa: mocna czarna albo flat white. Cynamon i orzechy świetnie grają z kawą, to połączenie, do którego wracam najczęściej.
- Herbata: czarna z cytryną lub earl grey. Bergamotka podkreśla korzenne przyprawy.
- Do porcji z kremem nie dodaję już bitej śmietany ani lodów, bo robi się za ciężko. Do placka bez kremu lody waniliowe albo łyżka jogurtu greckiego pasują bardzo dobrze.
- Owoce: kilka plasterków pomarańczy lub garść malin na talerzu odświeża całość.
- Na przyjęciu kroję ciasto w kwadraty 4×4 cm i podaję jako „kąski” z patyczkiem. Z jednej tortownicy wychodzi około 25 małych porcji.
Pomysły na dekoracje
Najprostsza i moim zdaniem najładniejsza dekoracja to posiekane orzechy włoskie na brzegach i nic więcej. Krem rozprowadzam falami, żeby łapał światło.
Na urodziny robię małe marchewki z masy cukrowej: kulkę pomarańczowej masy formuję w stożek, nacinam nożem kilka poprzecznych kresek, a z zielonej masy wycinam listki. Jedna marchewka to około 8 g masy. Trzymają się na kremie bez kleju.
Trzecia opcja to prażone orzechy w karmelu. Na suchej patelni rozpuszczam 50 g cukru, wrzucam 50 g orzechów, mieszam 30 sekund i wylewam na papier do pieczenia. Po ostygnięciu łamię na kawałki i układam na kremie tuż przed podaniem, inaczej karmel zmięknie.
Z kremu z mascarpone można też wycisnąć rozetki z rękawa z końcówką gwiazdką. Krem z serka i masła z tego przepisu też się do tego nadaje, ale trzeba go schłodzić 15 minut przed dekorowaniem.
FAQ
Jak zrobić najprostsze ciasto marchewkowe?
Pomiń krem i orzechy. Zostają: 300 g startej marchewki, 250 g mąki, 3 jajka, 180 g cukru, 180 ml oleju, 1,5 łyżeczki proszku, 1 łyżeczka sody i 2 łyżeczki cynamonu. Ubij jajka z cukrem, wlej olej, wmieszaj mąkę ze spulchniaczami i marchew. Piecz 45-50 minut w 175°C. Po ostudzeniu posyp cukrem pudrem. To wersja na codzień, gotowa w godzinę i bez miksowania kremu.
Jak zrobić tradycyjne ciasto marchewkowe?
Tradycyjna wersja to ciasto na oleju z drobno startą marchewką, cynamonem, gałką muszkatołową, orzechami włoskimi i kremem z serka śmietankowego. Dokładnie taki jest przepis powyżej. Bez ananasa, bez kokosa, bez rodzynek. Olej zamiast masła to nie skrót, tylko cecha tego ciasta: dzięki niemu placek jest wilgotny także po schłodzeniu w lodówce.
Jak zrobić ciasto marchewkowe, które zawsze wychodzi?
Trzymaj się czterech zasad. Waż składniki zamiast odmierzać szklankami, szczególnie mąkę i olej. Trzyj marchewkę na drobnych oczkach. Po dodaniu mąki mieszaj łyżką, nie mikserem, tylko do połączenia. Sprawdzaj wypiek patyczkiem wbitym w środek, nie przy brzegu. Jeśli te cztery rzeczy są zrobione dobrze, ciasto marchewkowe wychodzi w każdym piekarniku.
Co zrobić, żeby ciasto marchewkowe było puszyste?
Puszystość daje dobrze napowietrzona masa jajeczna i świeże spulchniacze. Ubijaj jajka z cukrem pełne 4 minuty, aż masa będzie jasna i gęsta. Używaj jednocześnie proszku do pieczenia i sody, bo działają inaczej i razem dają lepszy wzrost. Sprawdź datę ważności proszku: stary nie pracuje. I nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 35 minut, bo zimne powietrze zatrzymuje wyrastanie i ciasto opada.
Czy mogę użyć masła zamiast oleju?
Możesz, ale ciasto będzie inne. Masło po schłodzeniu twardnieje, więc placek z lodówki wyjdzie zwarty i suchy. Olej pozostaje płynny w niskiej temperaturze, dlatego ciasto marchewkowe na oleju jest wilgotne nawet po trzech dniach. Jeśli zależy ci na maślanym smaku, zamień tylko 60 ml oleju na 60 g roztopionego i ostudzonego masła.
Dlaczego moje ciasto marchewkowe jest mokre w środku?
Najczęściej jest po prostu niedopieczone. Marchewka oddaje dużo wody, więc to ciasto potrzebuje więcej czasu niż zwykła babka. Sprawdź patyczkiem w samym środku, nie 3 cm od brzegu. Drugi powód to grubo starta marchew, która zostawia mokre kieszonki. Trzeci to olej wlany jednym chluśnięciem, przez co opadł na dno formy.
Ile czasu piec ciasto marchewkowe w keksówce?
W keksówce 25×11 cm ciasto z tego przepisu piecz 55-60 minut w 170°C. Jest wyższe niż w tortownicy, dlatego potrzebuje niższej temperatury i dłuższego czasu. Po 40 minutach przykryj wierzch folią aluminiową, żeby się nie przypiekł.
O tym artykule
- Fakty sprawdzone przed publikacją.
- Opublikowano
