Chlebek bananowy to ciasto, które ratuje mi każde brązowe banany z koszyka. Ten przepis robię od lat: trzy mocno dojrzałe banany, masło, jajka i mąka, bez miksera, w jednej misce. Wychodzi wilgotny, ciężkawy w dobrym sensie i nie opada po wyjęciu z piekarnika.
Składniki
- Ciasto:
- 3 szt. bardzo dojrzałych bananów (ok. 350 g bez skórki)
- 250 g mąki pszennej typ 500
- 120 g masła
- 120 g cukru (najlepiej 80 g brązowego i 40 g białego)
- 2 szt. jajek rozmiar M
- 1 łyżeczka (5 g) sody oczyszczonej
- 0,5 łyżeczki (2 g) proszku do pieczenia
- 1 łyżeczka (5 ml) ekstraktu waniliowego
- 0,5 łyżeczki cynamonu
- 1 szczypta soli
- Dodatki:
- 80 g orzechów włoskich
- 1 łyżka (10 g) masła do wysmarowania formy
Przygotowanie krok po kroku
- Nagrzej piekarnik do 175°C (góra-dół) i wyłóż keksówkę 24 x 12 cm papierem do pieczenia.
- Roztop masło i odstaw je do lekkiego przestudzenia.
- Rozgnieć banany widelcem na gładką masę z małymi grudkami.
- Dodaj do bananów przestudzone masło, cukier, jajka i wanilię, wymieszaj rózgą do połączenia.
- W drugiej misce wymieszaj mąkę, sodę, proszek, cynamon i sól.
- Wsyp suche składniki do mokrych i mieszaj łyżką tylko do zniknięcia mąki.
- Posiekaj orzechy, dodaj dwie trzecie do ciasta, resztę zostaw na wierzch.
- Przełóż ciasto do formy, wyrównaj i posyp pozostałymi orzechami.
- Piecz 55 do 60 minut, aż patyczek wbity w środek wyjdzie suchy.
- Studź 10 minut w formie, potem wyjmij na kratkę i poczekaj, aż ostygnie.
Jak zrobić chlebek bananowy krok po kroku
Banany: im brzydsze, tym lepsze
Najważniejszy składnik to dojrzałość bananów. Żółte z zielonkawym ogonkiem nie nadają się. Szukam skórki w brązowe plamy albo prawie czarnej. Taki banan ma dużo cukru, intensywny zapach i miękki miąższ, który sam rozpada się pod widelcem.
Trzy średnie banany dają mi około 350 g miąższu. Ważę je, bo wielkość owoców bardzo się różni. Jeśli masz mniej niż 300 g, ciasto wyjdzie suchsze. Przy ponad 400 g ciasto może nie dopiec się w środku.
Rozgniatam widelcem, nie blenderem. Zostawiam drobne grudki, które po upieczeniu dają wilgotne, słodkie kawałki w cieście.
Moja wskazówka
Gdy banany są dojrzałe, ale nie dość miękkie, wkładam je w skórkach do piekarnika na 15 minut w 180°C. Skórka robi się czarna, a miąższ słodki i miękki. Działa też z bananami prosto z zamrażarki, tylko wtedy odlewam nadmiar soku.
Masło i cukier
Masło roztapiam w rondelku i studzę, aż będzie letnie. Gorące ścięłoby jajka. Roztopione masło daje ciężki, wilgotny miękisz, ucierane dałoby bardziej puszyste, keksowe ciasto. Wolę tę pierwszą wersję.
Brązowy cukier robi różnicę w smaku. Daje karmelową nutę i delikatnie wilgotniejszą strukturę, bo zawiera melasę. Sam biały też zadziała, ale ciasto będzie jaśniejsze i prostsze w smaku.
Mieszanie: tu najczęściej idzie coś nie tak
Mokre składniki mieszam rózgą do połączenia. Suche przesiewam i dodaję na raz. Potem mieszam łyżką albo szpatułką, nie dłużej niż 20 do 30 ruchów. Ciasto ma wyglądać na lekko nierówne, z pojedynczymi smugami mąki, które znikną w piekarniku.
Długie mieszanie rozwija gluten. Efekt to zbite, gumowate ciasto z tunelami w środku. Dokładnie to samo dotyczy innych szybkich ciast na roztopionym tłuszczu, choćby tego, jak robię ciasto marchewkowe.
Pieczenie i sprawdzanie
Keksówka 24 x 12 cm to najlepszy rozmiar dla tej ilości ciasta. W 175°C piekę 55 do 60 minut na środkowej półce. Po 40 minutach zaglądam. Jeśli wierzch jest już ciemnobrązowy, przykrywam luźno folią aluminiową.
Gotowy chlebek ma pękniętą, matową skórkę i sprężysty środek. Patyczek wbity w najgrubsze miejsce wychodzi suchy lub z kilkoma wilgotnymi okruchami. Mokre, surowe ciasto na patyczku oznacza, że potrzeba jeszcze 5 do 10 minut.
| Forma | Temperatura | Czas pieczenia | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Keksówka 24 x 12 cm | 175°C | 55 do 60 min | Wersja podstawowa |
| Keksówka 30 x 11 cm | 175°C | 45 do 50 min | Niższy chlebek, szybciej się piecze |
| Tortownica 20 cm | 175°C | 40 do 45 min | Ciasto wychodzi płaskie, kroję w kliny |
| Foremki na muffiny (12 szt.) | 180°C | 20 do 24 min | Sprawdzam patyczkiem po 18 min |
| Mała keksówka 18 x 8 cm (połowa porcji) | 175°C | 40 do 45 min | Dobre na 1 banana i 1 jajko |
Czasy podaję dla piekarnika z grzaniem góra-dół. Przy termoobiegu obniżam temperaturę do 160°C i sprawdzam ciasto 5 minut wcześniej.
Studzenie
Wyjęty chlebek zostawiam 10 minut w formie. Potem wyciągam za papier i kładę na kratce. Kroję dopiero po całkowitym ostygnięciu. Ciepły rozpada się i wydaje zakalcowaty, choć jest dobrze upieczony. Po godzinie struktura się stabilizuje.
Najlepiej smakuje następnego dnia. Banany oddają wilgoć do miękiszu i ciasto staje się jeszcze bardziej soczyste.
Najczęstsze błędy
| Błąd | Dlaczego tak się dzieje | Jak naprawić |
|---|---|---|
| Ciasto suche i kruche | Za mało bananów albo za mało dojrzałe | Odważ 350 g miąższu, użyj bananów z czarnymi plamkami |
| Zakalec na dole | Za dużo bananów lub ciasto niedopieczone | Nie przekraczaj 400 g bananów, sprawdzaj patyczkiem w najgrubszym miejscu |
| Gumowata, zbita struktura | Zbyt długie mieszanie po dodaniu mąki | Mieszaj łyżką tylko do zniknięcia mąki |
| Spalony wierzch, surowy środek | Za wysoka temperatura lub forma na górnej półce | Piecz w 175°C na środkowej półce, po 40 minutach przykryj folią |
| Chlebek opadł po wyjęciu | Za dużo sody lub otwieranie piekarnika w pierwszych 30 minutach | Odmierz dokładnie 5 g sody, nie otwieraj drzwiczek przed 40. minutą |
| Mdły smak | Brak soli i cynamonu | Szczypta soli wydobywa smak banana, nie pomijaj jej |
| Orzechy i czekolada na dnie | Za rzadkie ciasto | Obtocz dodatki w łyżce mąki przed dodaniem |
Warianty i zamienniki
- Chlebek bananowy fit: zamiast masła 60 ml oleju rzepakowego, zamiast cukru 40 g miodu, mąka pełnoziarnista typ 2000 zamiast typ 500. Piekę 5 minut dłużej. Wychodzi około 200 kcal na porcję.
- Czekoladowy: zamiast orzechów 100 g posiekanej czekolady deserowej 70%. Połowę wrzucam do ciasta, resztę posypuję wierzch.
- Bez laktozy: masło zastępuję 100 ml oleju rzepakowego lub 100 g margaryny do pieczenia bez mleka.
- Bez jajek: 2 jajka zastępuję 1 dodatkowym bananem (ok. 120 g) i 1 łyżką (15 ml) wody. Ciasto jest bardziej zbite, ale wilgotne.
- Bez glutenu: 250 g gotowej mieszanki bezglutenowej do ciast plus 0,5 łyżeczki (2 g) gumy ksantanowej, jeśli mieszanka jej nie zawiera. Piekę o 5 minut krócej.
- Thermomix: banany 5 s / obr. 5. Dodaję masło, cukier, jajka i wanilię, 20 s / obr. 4. Wsypuję suche składniki, 15 s / obr. 3 z obrotami wstecznymi. Orzechy mieszam szpatułką ręcznie, żeby się nie pokruszyły.
- Air fryer: forma 18 x 8 cm, połowa porcji, 160°C przez 35 do 40 minut. Po 25 minutach przykrywam folią.
- Z masłem orzechowym: 2 łyżki (40 g) masła orzechowego dodaję do mokrych składników i zmniejszam masło do 100 g.
Uwaga
Chlebek zawiera orzechy włoskie, jajka, gluten i mleko (masło). Przy podawaniu dzieciom z alergią zamień orzechy na pestki dyni albo kawałki czekolady.
Jak przechowywać i odgrzewać
W temperaturze pokojowej chlebek trzymam do 3 dni. Zawijam ostudzony bochenek w papier do pieczenia, a potem w folię spożywczą. Lodówka go wysusza, więc trzymam w niej tylko latem, gdy w kuchni jest ponad 25°C.
Mrożenie działa świetnie. Kroję ostygnięty chlebek na kromki, przekładam papierem i pakuję do woreczka strunowego. W zamrażarce wytrzymuje 3 miesiące. Kromkę rozmrażam 20 minut na blacie albo wrzucam zamrożoną do tostera.
Odgrzewanie: kromkę kładę na suchej patelni na minutę z każdej strony. Robi się chrupiąca na zewnątrz i miękka w środku. W mikrofalówce 15 sekund wystarczy, dłużej wysusza ciasto.
Z czym podawać
Najprościej: kromka z masłem solonym. Ciepły chlebek z zimnym masłem to moje ulubione śniadanie. Pasuje też twarożek z miodem, ricotta z cynamonem albo greckim jogurt z orzechami.
Na deser podaję z gałką lodów waniliowych i polewą z kajmaku. Dzieci lubią go z masłem orzechowym i plasterkami świeżego banana.
Do kawy sprawdza się wersja z czekoladą. Do herbaty klasyczna z orzechami. Z tego samego ciasta w foremkach na muffiny robię przekąskę do szkoły, bo łatwo ją zapakować.
| Wersja | Kalorie na porcję | Cukier dodany | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Klasyczna z orzechami | ok. 325 kcal | 12 g | Na weekendowe śniadanie, do kawy |
| Klasyczna bez orzechów | ok. 275 kcal | 12 g | Dla alergików, do lunchboxu |
| Czekoladowa | ok. 325 kcal | 15 g | Na deser, dla dzieci |
| Fit (olej, miód, mąka pełnoziarnista) | ok. 200 kcal | 4 g | Na drugie śniadanie, dla osób liczących kalorie |
Wartości to szacunek z moich składników, przy podziale bochenka na 10 kromek. Sporo kalorii w klasycznej wersji pochodzi z masła i orzechów. Jajka wnoszą stosunkowo niewiele, jeśli ciekawi Cię, ile dokładnie, sprawdź ile kalorii ma jajko.
FAQ
Jak zrobić prosty chlebek bananowy?
Rozgnieć 3 bardzo dojrzałe banany, wymieszaj z 120 g roztopionego masła, 120 g cukru i 2 jajkami. Dodaj 250 g mąki, łyżeczkę sody i szczyptę soli. Wymieszaj krótko, przełóż do keksówki 24 x 12 cm i piecz 55 do 60 minut w 175°C. Cały proces zajmuje 15 minut pracy, resztę robi piekarnik.
Czy chlebek bananowy jest zdrowy?
To ciasto, więc nie traktuję go jak owoców. Klasyczna kromka ma około 325 kcal, 12 g dodanego cukru i 16 g tłuszczu. Daje jednak więcej błonnika i potasu niż zwykły keks dzięki bananom. Wersja fit z mąką pełnoziarnistą, olejem i miodem ma około 200 kcal na kromkę i 4 g dodanego cukru. Taki chlebek jem na drugie śniadanie bez wyrzutów sumienia.
Jak zrobić najsmaczniejszy chlebek bananowy?
Trzy rzeczy: prawie czarne banany, brązowy cukier i odczekanie do następnego dnia. Dojrzałe banany dają słodycz i aromat. Brązowy cukier dodaje karmelu. Nocne leżakowanie sprawia, że miękisz staje się wilgotniejszy. Do tego szczypta soli i pół łyżeczki cynamonu, bez nich ciasto smakuje płasko.
Jak zrobić prosty chlebek bananowy według przepisu Rozkoszny?
Dokładne proporcje Michała Korkosza znajdziesz na jego blogu Rozkoszny. Zasada jest ta sama, którą stosuję u siebie: bardzo dojrzałe banany, masło, cukier, jajka, mąka i soda, mieszane ręcznie w jednej misce. Mój przepis daje podobnie wilgotny, ciemny chlebek. Jeśli lubisz wersję z wyraźną nutą orzechów, zostaw 80 g orzechów włoskich. Jeśli wolisz gładszą, pomiń je albo zamień na czekoladę.
Czy można zrobić chlebek bananowy bez cukru?
Tak, przy bardzo dojrzałych bananach ciasto jest słodkie samo z siebie. Pomijam cukier całkowicie albo dodaję 40 g miodu. Chlebek wychodzi mniej karmelowy i jaśniejszy, ale nadal wilgotny. Skracam pieczenie o 5 minut, bo bez cukru wierzch wolniej się rumieni i łatwo przesuszyć środek.
Dlaczego mój chlebek bananowy jest w środku surowy?
Najczęściej przez za dużo bananów albo za wysoką temperaturę. Przy ponad 400 g miąższu ciasto jest tak mokre, że środek nie zdąży się upiec, zanim spali się wierzch. Trzymam się 350 g i 175°C. Sprawdzam patyczkiem w najgrubszym miejscu, nie przy brzegu. Jeśli wierzch już ciemnieje, a środek jest mokry, przykrywam folią i piekę dalej.
O tym artykule
- Fakty sprawdzone przed publikacją.
- Opublikowano
